newsletter.png
baner na www small.png
DOŻYNKI 2017 wydarzenie fb małe.jpg
baner Karlino 360.png
ogłoszenie OSP Domacyno nowe 2017.png
logo rewitalizacja 1.08.2017.png
KMZB.png
aplikacja policji.png
1 procent.jpg
facebook karlina banner.png
kampania Rzecznika Praw Pacjenta mały baner II.png
program-rodzina-500-plus.jpg
Prezentacja1.png
KDR.jpg
Baner - karta rodziny 3+.jpg
WNE_logo_niebieskie.jpg.png
obywatel_slider.jpg
ustawa_smieciowa.jpg
baner KarlinoZeitung.jpg
unnamed kopia.jpg
Serwer SMS - Karlino.jpg
ikonkaSIPparseta.jpg
Historia
04 / 07 / 2017 | Administrator

Pierwsza wzmianka o miejscowości Karlino pochodzi z 1240 roku i mówi o tym, że Karlino należało wówczas do tzw. księstwa kamieńskiego, jednak najstarszy zapis o Karlinie pochodzi z  24 marca 1299 roku, gdy wymieniono Horna, obywatela Karlina (Horn Civis  In Corlin) . Pierwotnie okolice Karlina należały do książąt pomorskich, natomiast biskupi kamieńscy weszli w ich posiadanie około roku 1280, przejmując zachodnią część ziemi kołobrzeskiej jako spadek po Warcisławie III. W 1308 roku biskup kamieński w swoim dokumencie wspomina o "naszym zamku Karlino". Wtedy musiał to być jeszcze nieduży drewniany gród w widłach rzeki Parsęty i Radwi. Dopiero w 1372 roku podjęto decyzję o przeniesieniu siedziby biskupiej do Karlina i przystąpiono do budowy obronnego zamku.

Na ten cel ówczesny biskup Filip von Rehberg pożyczył od rady Słupska kwotę 350 grzywien. Ostatecznie ten sam biskup w 1385 roku nadał Karlinu prawa miejskie na prawach Lubeki oraz herb. Wtedy również prawdopodobnie wytyczono zachowany do dziś układ ulic w centrum Karlina. W 1409 roku miasto zostało ostatecznie zdobyte przez wojska pomorskie, które puściły Karlino z dymem. Otoczony wodą zamek przetrwał oblężenie i nie został zdobyty przez Bogusława VIII. Jednak już w 1481 roku całe Karlino włącznie z zamkiem zostało zniszczone. Wprowadzenie reformacji w 1534 roku zmieniło sytuację Karlina. Kolejni, tytularni biskupi stworzyli w zamku piękną renesansową rezydencję dbając o gospodarczy rozwój miasta. Wtedy powstał tartak a miejscowy browar otrzymał szczególne przywileje. Nadeszło jednak niespokojne siedemnaste stulecie, a wraz z nim burzliwy czas wojny trzydziestoletniej. Wtedy Karlino zostało splądrowane przez oddziały cesarskie Joachima Krockowa.

W roku 1534 decyzją zgromadzenia w Trzebiatowie, Pomorze staje się protestanckie i kościół Karlinie staje się świątynią kościoła protestanckiego. Pierwszym pastorem protestancki jest Jodokus Pustkow z Białogardu. W roku 1544  umiera ostatni biskup kamieński - Erazm von Manteuffel, który mieszkał zamku w Karlinie w latach 1521-1544. Podczas konferencji popularno – naukowej w 2012 roku w Karlinie ks. prof. Henryk Romanik wysunął tezę, że najprawdopodobniej biskup ten pochowany został w karlińskim kościele. Obecnie prowadzone są prace przygotowawcze do badań mające na celu weryfikację tej tezy.

W roku 1668 tereny miejskie Karlina stały się pruską domeną państwową. Stało się to przyczyną spowolnienia Rozwoju miasta. Dodatkowo pozycję Karlina osłabiły dwa potężne pożary. Pierwszy z nich wybuchł dokładnie w Wielką Sobotę 1685 roku i strawił całe miasto. Ocalały jedynie kościół i zamek.

W roku 1690 Kościół zostaje odbudowany i otrzymuje nowe organy. W 1721 roku król pruski Fryderyk Wilhelm, często podróżujący przez Karlino, rozkazał wybudować niedaleko zamku dom, który miałby służyć jako noclegownia w czasie przejazdu do Prus Wschodnich. Trzydzieści lat później Karlino zostało zajęte przez Rosjan i jest to data oficjalnego upadku zamku. Splądrowany i podpalony przez wojska gen. Piotra Aleksandrowicz Rumiancewa zamek nigdy już nie został odbudowany. Następny pożar strawił przedmieścia Karlina w 1765 roku. Po tym niefortunnym okresie w dziejach Karlina następuje zauważalny rozwój gospodarczy i przestrzenny.

W miejscu zniszczonego zamku powstaje browar. W Centrum miasta zaczęły powstawać pierwsze murowane, piętrowe kamienice. Niestety znów nadszedł nieszczęśliwy okres, tym razem wojny napoleońskie, które zahamowały rozwój miasta. W lutym 1807 roku zostało ono zmienione w główny Ośrodek intendencki dla wojsk oblegających Kołobrzeg. Nagły napływ Francuzów do miasta szybko doprowadził do wybuchu epidemii czerwonki, w wyniku czego zmarła 1/3 mieszkańców Karlina. Chociaż wojny napoleońskie przyczyniły się do unowocześnienia państwa pruskiego i wprowadzenia wielu reform, nie miało to większego wpływu na uśpione i biedne Karlino. Pierwsze oznaki ożywienia gospodarczego nastąpiły dopiero w latach 30-tych XX stulecia.

W latach 1828-1835 nastąpiła  rozbudowa głównego traktu handlowego między Szczecinem, Gdańskiem i Królewcem. Powstaje droga miedzy Karlinem, Białogardem, Połczynem, Barwicami. Karlino przeżywa wzrost ruchu tranzytowego i handlu lokalnego.

W latach 1846-49 wybudowano szosę łączącą Karlino z Kołobrzegiem i Szczecinkiem a dziesięć lat później do Karlina wjechał pierwszy pociąg.  W 1851 roku Karlino otrzymuje pierwsze oświetlenie ulic. W 1859 roku powstaje linia kolejowa Białogard - Kołobrzeg. Rok 1866 to data renowacji i przebudowy kościoła.

Widoczny rozkwit handlu i drobnego przemysłu oraz znaczna rozbudowa Karlina rozpoczęła się w latach 70-tych XIX wieku, po zwycięskiej dla Prus wojnie z Francją. Olbrzymie kontrybucje ściągnięte z Francuzów zasiliły biedne Pomorze. W roku 1873 zlikwidowano najmniejszy na Pomorzu powiat Karliński i utworzono istniejący do roku 1946 powiat kołobrzesko-karliński. W 1884 roku na Parsęcie powstaje most betonowy (most zamkowy).

W tym roku otwarto w mieście także pierwszą szkołę średnią.  Niewielki garnizon stacjonujący w mieście od roku 1724 przeniesiono wówczas do Bydgoszczy. Rok później nastąpiła także regulacja Parsęty i przez rzekę przerzucono pierwszy betonowy most. Na bazie XVIII-wiecznych młynów powstał tu cały kompleks przemysłowy - duży tartak i młyn, specjalistyczny młyn do mielenia kory dębowej, duża stolarnia oraz olejarnia. Pod Karlinem wybudowano także wiatrak oraz piec wapienny, zaś na miejscu dawnego zamku i późniejszej gorzelni wybudowano duży, istniejący do dziś spichlerz.

Pod koniec XIX wieku renomę zdobyła także karlińska fabryka maszyn rolniczych (Maschinenwerk Körlin). Mimo tego, także w Karlinie zauważalny stał się odpływ ludności do bogatych zachodnich regionów Niemiec. Przy znacznym przyroście naturalnym liczba mieszkańców w latach 1867 - 1900, nastąpił rzeczywisty spadek liczby ludności z 3183 do 3108. Wskaźnik wynoszący 2,4%, był najgorszy na całym Pomorzu.

W 1903 roku powstaje nowy (istniejący do dziś) cmentarz i kaplica cmentarna na tzw. Wzgórzu Karola. W roku 1905 w mieście wybudowano królewski sąd rejonowy, a pożar w roku 1907 zmusił mieszkańców do budowy nowego ratusza.  Zakończenie I wojny światowej i niekorzystne dla Niemiec straty terytorialne, sprowadziły do miasta niewielką grupę tzw. optantów. Kryzys początku lat 20. i 30. dotknął Karlino w niewielkim stopniu. Pod koniec lat dwudziestolecia międzywojennego powstał tu Kompleks sportowy oraz nowoczesne schronisko młodzieżowe.

W 1930 roku poświecono nowy budynek szkoły (szkoła obecna). Rok 1940 to czas wielkiej powodzi w Karlinie, na skutek przerwania wału na zaporze w Niedalinie. Dzisiaj przy ul. Szczecińskiej, na budynku młyna u styku chodnika z budynkiem znaleźć moża tabliczkę pamiątkową informującą do jakiej wysokości sięgał wówczas poziom wody.

Po zakończeniu ofensywy francuskiej w roku 1940 do Karlina przybyła grupa 150 jeńców francuskich. W styczniu 1945 roku podjęto decyzję o ewakuacji ludności cywilnej, ale podobnie jak w przypadku Białogardu, rozkaz opuszczenia miasta dotarł do Karlina wieczorem 3 marca. Mieszkańcy, wojsko, pracownicy przymusowi i jeńcy ruszyli w kierunku Kołobrzegu przez Dygowo. Tu nie udało się im jednak przekroczyć Parsęty, gdyż Rosjanie wcześniej zbombardowali most. Rankiem 4 marca do miasta weszły z marszu oddziały radzieckie, kierujące się ku Kołobrzegowi. Mimo rabunków i gwałtów na powracającej do Karlina ludności, miasteczko wyjątkowo nie ucierpiało. Sowieci wyznaczyli komendanta wojennego, który jako zdobycz wojenną zabezpieczył bardziej wartościowe mienie. W związku ze zniszczeniem Kołobrzegu podjęto decyzję o tymczasowym umieszczeniu polskich władz powiatu właśnie w Karlinie – w budynku  byłego Sądu Rejonowego – dzisiaj to budynek  przy ul. Szymanowskiego 17. To też przyczyniło się do wzrostu liczby mieszkańców miasta do ponad 5 tysięcy osób.

04.03.1945 roku wojsko radzieckie i polskie zajmują Karlino. Karlino staje się miastem polskim. Dopiero po przeniesieniu władz powiatowych w roku 1947 do Kołobrzegu i postępującym jego zasiedlaniu liczba mieszkańców Karlina zmniejszyła się do niecałych 3 tys.

W roku 1958 miasto zostało przyłączone do powiatu białogardzkiego. Dalsze zmiany administracyjne nastąpiły w 1975 roku kiedy to połączono gminę z miastem, pierwszym Naczelnikiem Karlina został Lucjan Wolski.

Do 1964 roku istniał w Karlinie przystanek linii wąskotorowej. Dzisiaj po nasypach kolei wąskotorowej powstało blisko 57 km ścieżek rowerowych umożliwiających poznawanie uroków i walorów turystycznych obszarów wiejskich szlakiem dawnej kołobrzeskiej kolei wąskotorowej.

W 1967 roku powstaje w Karlinie klub, a następnie odział Koszalińskiego Towarzystwa Kulturalno - Społecznego. Od 1971 roku zwiększa się liczba KTSK i poszerza się program działania. Nawiązano ściślejsze kontakty z zakładami pracy. Członkowie towarzystwa uczestniczą aktywnie w imprezach turystycznych i sportowych.

W latach 1967 - 1970 powstaje Zakład Papierniczy "Intropol" zatrudniający około 120 osób. Przy szosie do Kołobrzegu w 1967 r. przystąpiono do robót przygotowawczych budowy Zakładu Płyt Pilśniowych i Wiórowych.

W 1973 roku oddano do użytku ujęcie wody oraz magistralę wodną. W latach 1962 - 1974 zmieniono nawierzchnię na większości ulic karlińskich. 

9 grudnia 1980 roku w godzinach wieczornych doszło we wsi Krzywopłoty koło Karlina do erupcji ropy, która w następstwie spięć w sieci elektrycznej zapaliła się. Na miejsce przybyło 18 jednostek straży pożarnej, które przystąpiły do zabezpieczania okolicy przed pożarem. Żywioł został opanowany w nocy z 13 na 14 stycznia 1981 roku. W miejsce pożaru powstała pierwsza kopalnia ropy.

Wyślij link mailem
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
WYPOWIEDZ
SIĘ