UM w Karlinie

Karścino

Karścino - stara nazwa to KERSTIN. Jest to wieś sołecka o powierzchni 1101 ha, licząca 369 mieszkańców, położona w odległości 20 km od Kołobrzegu i morza , przy drodze w kierunku płn.-zach. W kierunku Gościna, w odległości 7 km od Karlina. Jest to wieś otoczona polami, łąkami, a od wschodniej strony lasami. We wsi znajdują się zabudowania gospodarskie tworzące prostokątne podwórza gospodarcze. Sołectwo tworzą: Karścino i Chotyń, a sołtysem został wybrany Malinowski Roman.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1276 r. kiedy to biskup kamieński wymienia Karścino jako jedną z posiadłości kapituły kolegiackiej. Majątek Karścino wraz z przyległymi miejscowościami były to stare dobra rycerskie i wieś kościelna o wielkości ok. 962 ha. Na przeprowadzenie modernizacji w majątku Karścino, Krukowo i założenie folwarku Wietrzno, król Fryderyk II przyznał w latach 1773-74 sumę w wysokości 4 200 talarów. W zamian za to majątki zostały obciążone daniną w wysokości 84 talarów rocznie. Stare lenna von Manteufel'ów Karścino, Skronie, Krukowo i Kędrzyno (Gandelin) przypadły po śmierci landrata Chriftoph'owi Arnd'a von Manteufel jego jedynemy synowi, ministrowi gabinetu, Ernf'owi Chriftoph'owi hrabiemu Rzeszy von Manteufel (wyniesionemu do rangi hrabiego w 1719 r.) i zostały 14 września 1731 r. allodyfikowane. Jego następca George'a Friederich'a von Manteufel, na podstawie umowy z 30 kwietnia i 11 czerwca 1748 roku odstąpiła majątek swemu zięciowi, podpułkownikowi Balthafar'owi Friedrich'owi wolnemu panu von der Goltz i jego żonie Henriett'acie Johanna'nie Conftantia'i i hrabinie Rzeszy von Manteufel, zaś przez tych, na podstawie umowy z 5 lipca 1764 roku, żonie rotmistrza Johann'a Siegmund'a von Gandecker, Sophia'i Wilhelmina'nie urodzonej baronesie von Hertefeld sprzedany. Rodzina Gaudecker należąca do szlachty wschodnio pruskiej od tego czasu była powiązana z pomorskim rycerstwem. W 1804 r. porucznik Wilhelm Otto v.Gaudecker był właścicielem majątku w Karścinie, którego własność (wraz z przyległymi dobrami) oszacowano wówczas na sumę 33,500 tys. Talarów. Następnym właścicielem został jego syn starosta A.D. Karol v.Gaudecker, który odziedziczył Krukowo w 1827 r., a Karścino i Skronie w 1830 r. Jego rezydencja cały czas była w Karścinie. W 1939 r. ostatnim właścicielem Karścina był Herman v. Gaudecker.

We wsi znajduje się Kościół parafialny rzymsko-katolicki p.w. MB Częstochowskiej, zbudowany został w XIII w. W 1830 r. został przebudowany z zachowaniem formy. Dopiero w 1866 r. zastąpiono starą, drewnianą wieżę, nową murowaną z cegły palonej. Nawa Kościoła zbudowana jest z kamieni polnych, szczyty z cegły palonej. Jest murowany z kamienia, wieża z cegły, orientowany z prezbiterium niewyodrębnionym zakończonym prosto. Od strony zachodniej wieża z cegły, trzykondygnacyjna, zakończona wielobocznym ostrosłupem, kryta łupkiem. Portal ostrosłupkowy, profilowany. Okna zakończone łukiem półokrągłym. Strop płaski, drewniany z podbitką ornamentową. Chór muzyczny prosty, wsparty na 4 słupach, na nim nieczynne organy. Dach dwuspadowy, kryty dachówką. Zabytkowy wystrój wnętrza stanowią: chrzcielnica z XVI w., ambona z XVI w., 8 rzeźb drewnianych postaci świętych niezidentyfikowanych, znalezione na strychu epitafium pamięci Zofii Charlotty von Manteuffel. Kościół usytuowany jest przy wiejskiej drodze wewnętrznej w kierunku wsch.-płd., dochodzącej do zabudowań dworskich, tuż za kościołem duży owalny staw. Kościół otoczony jest trawiastą polaną z starymi kasztanowcami, lipami oraz pojedynczymi współcześnie nasadzeniami rosnącymi wzdłuż granic parceli. Przy głównym wejściu usytuowany jest drewniany współczesny krzyż misyjny, pomnik z murowanym cokołem, na którym umiejscowiona jest figurka Matki Bożej. Tuż za nią znajduje się cmentarz, obecnie nie użytkowany. Kościół jest orientowany, stan kościoła jest dobry, zadbany wewnątrz - czysty i posprzątany jak również teren wokół kościoła uporządkowany i zagospodarowany. Interesujący jest również Park pałacowy o powierzchni ogółem 5,2 ha w tym 0,4 ha wód. powstał w II poł. XVIII w. przekształcony w XIX w. na styl krajobrazowy z elementami romantycznymi. W tym okresie posadzono aleję kasztanowców do kościoła, a za dworem przebudowanym na okazały pałac, stworzono ozdobne kwatery posadzono świerki, buki odmiany czerwonolistnej, jesiony o formie zwisającej i wzbogacono drzewostan o gatunki egzotyczne. W kompozycji duży udział miały powierzchnie trawnikowe, na których jako solitery posadzono pojedynczo drzewa o malowniczym charakterze i niewielkie grupy jednogatunkowe (altany grabowe). Duży staw przy wjeździe ogrodzony był ozdobnym parkanem z bramkami. Przed pałacem urządzono gazon kwatery i ogrody ozdobne. Karścino w tym okresie było główną siedzibą właściciela - von Gandecker. W XX w. park nie podlegał znaczniejszym planowym przemianom. Od czasu II wojny światowej park uległ znacznym zmianom, nie występują rzadkie gatunki drzew takie jak żywotniki, dęby stożkowe, wejmutki, jedlice Douglase, lipy. Natomiast nie uległ zmianom główny układ parku i jego granice. Z powodu obniżenia poziomu wody gruntowej w parku wyschły stawy, wyschły starodrzewia. W obecnym stanie park wymaga renowacji, należy odtworzyć warunki hydrograficzne, odtworzyć aleje, partery ozdobnych trawników , usuną chwasty oraz wzbogacić park o gatunki dawniej tu rosnące.

Głównym budynkiem w parku jest klasycystyczny pałac z początku XIX w. murowany, w tympanonie kartusz herbowy, który po II wojnie światowej pełnił funkcje biura PGR i mieszkania. Usytuowany jest osiowo w stosunku do parku i prowadzi do niego podjazd dł. 200 m od szosy. Przed pałacem duży staw, resztki gazonów. Budynki gospodarcze znajdują się w wschodniej części parku. Obecnie pałac należy do prywatnych właścicieli.

Na terenie wioski znajduje się pomnik przyrody - Grab pospolity Carpinus betulus obw. 380 cm, wys. 17 m przy bramie do kościoła.

We wsi znajduje się remiza OSP, dwa place zabaw dla dzieci . Niedawno powstały tutaj 2 boiska ( jedno wielofunkcyjne o nawierzchni tartanowej i jedno o nawierzchni trawiastej do piłki nożnej) w ramach projektu PN. "KSZTAŁTOWANIE śWIADOMOśCI ZDROWEGO STYLU ŻYCIA POPRZEZ UDOSTĘPNIENIE STREF REKREACJI NA TERENIE MIASTA I GMINY KARLINO", który realizowany był na terenie gminy Karlino dzięki dofinansowaniu w ramach Norweskich Mechanizmów Finansowych .

Zlokalizowana jest tutaj również Szkoła Podstawowa, przy której funkcjonuje Klub Europejski i Małe przedszkole, utworzone w ramach projektu "Małe Przedszkole w Każdej Wsi", realizowanego przez Federację Inicjatyw Oświatowych, do którego przystąpiła Gmina Karlino. Małe Przedszkole - to pierwszy krok do wyrównania szans edukacyjnych na wsi i w mieście. Rodzice posyłający swoje dzieci do przedszkola nie ponoszą żadnych kosztów. Gmina zapewnia dzieciom dojazd, pobyt w przedszkolu i ciepły posiłek. Główną ideą jest to by małe dzieci z terenów wiejskich, już od najwcześniejszych lat poprzez wspólny kontakt z rówieśnikami, poprzez wspólne zajęcia i zabawę mogły poznać otaczający ich świat i spojrzeć na to, co nas otacza zupełnie z innej perspektywy.

W Karścinie mówi się, że żył tu kiedyś chłop, który wiódł hulaszcze życie. Gdy przepił już cały majątek przyszedł do niego diabeł i powiedział, że może dać mu pieniądze. Po roku zjawił się znowu. Chłop miał mu postawić zadanie. Jeśli je spełni, chłop należał będzie do niego ciałem i duszą. Jeśli zaś diabeł zadania nie wykona, chłop będzie wolny i przez całe jego długie życie mógł będzie żądać od diabła tyle pieniędzy ile zechce. Gdy minął umówiony termin, przybył diabeł i wezwał chłopa, by zlecił mu jakieś zadanie. Ten przyniósł diabłu zniszczony podczas orki lemiesz i kazał go naprawić. Diabeł nie sprostał zadaniu, wziął umowę, podarł ją w strzępy, rzucił chłopu pod nogi i uciekł pozostawiając po sobie straszny smród. Gorzej natomiast poszło innemu chłopu z tej samej wsi, któremu diabeł, pod tym samym warunkiem, miał pomóc. Chłop wierzył, że jest przebiegły i gdy diabeł po roku stanął przed nim, kazał mu przynieść wiatr. Zostawił więc chłopa i ruszył, by złapać wiatr. Minął dzień, minął miesiąc i jeszcze jeden, a diabeł nie wracał i chłop poczuł się pewnie. Nagle po upływie roku przybiegł zdyszany diabeł, wyciągnął pióro i zobaczył, że on ma złapany cały wiatr ludzi aż do ostatniego tchnienia i w tym piórze zatrzymany. Oczywiście diabeł chciał za to dostać duszę chłopa. Chłop był jednak chytry, bo on mu przecież nie taki wiatr kazał przynieść, a nadto kazał mu uderzyć w węzeł krzyżowy. Tego diabeł nie potrafił zrobić. Jak chłop chciał oszukać diabła Pewien chłop z Karścina miał zubożałą gospodarkę i z biedy zawarł pakt z diabłem. Przez cały rok zły miał mu rzetelnie pomagać, za co miał dostać duszę chłopa. Diabeł przystał na taki układ i dotrzymał słowa. Gdy minął rok i zły chciał zabrać duszę człowieka do piekła, ten przyniósł mu wiązkę powróseł ze słomy, które pozostały po cięciu sieczki i powiedział, że on zrozumiał "sieczka", a nie "dusza". Diabeł bardzo rozłościł się z tego powodu, ostatecznie dał się przekonać i sporządził nowy pakt z chłopem na podobnych warunkach. Gdy jednak po roku chłop przybył z podobnym wykrętem, zły odpowiedział: "Tym razem nie przyjmuję żadnych wyjaśnień" i odleciał z duszą chłopa.